Το Ιράν μιλά για 200 νεκρούς Αμερικάνους στρατιώτες - Οι θάνατοι των Αμερικανών έχουν επαναταξινομηθεί με τρόπο πιο βολικό και πολιτικά συμφέροντα για την κυβέρνηση Trump - Τι επιδιώκουν Λευκός Οίκος και Πεντάγωνο
(upd7) Ο πόλεμος με το Ιράν εξελίσσεται σε κάτι πολύ περισσότερο από μια στρατιωτική αναμέτρηση για τον Donald Trump.
Οι αποκαλύψεις των τελευταίων μηνών συνθέτουν μια εικόνα που προκαλεί σοβαρά ερωτήματα όχι μόνο για τη στρατηγική που υιοθετήθηκε, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο ο Λευκός Οίκος αντιμετωπίζει το πιο ευαίσθητο πολιτικό κόστος ενός πολέμου: τους νεκρούς Αμερικανούς στρατιώτες.
Από την επίμονη άρνηση του να αναγνωρίσει τις καταγγελίες περί ρωσικής βοήθειας προς το Ιράν, μέχρι τις συνεχείς αλλαγές στην επίσημη καταγραφή των στρατιωτικών απωλειών, η κυβέρνηση Trump κατηγορείται ότι διαμορφώνει τα δεδομένα έτσι ώστε να υπηρετούν το πολιτικό αφήγημα του Προέδρου και να ενισχύουν τη νομική βάση της συνέχισης των επιχειρήσεων χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.
Για τους επικριτές του Trump, η υπόθεση δεν αφορά μόνο τη διαχείριση ενός πολέμου, αλλά τη μετατροπή της ίδιας της θυσίας των Αμερικανών στρατιωτών σε… εργαλείο πολιτικής επικοινωνίας.
Αδιαφορία
Όταν ο Πρόεδρος Donald Trump ξεκίνησε τον πόλεμο με το Ιράν, ένας από τους βασικούς του στόχους ήταν να σταματήσει την Τεχεράνη από το να χρηματοδοτεί ομάδες-πληρεξουσίους (proxy groups) στη Μέση Ανατολή.
Όπως είχε επισημάνει, οι ομάδες αυτές ήταν υπεύθυνες για τον τραυματισμό και τον θάνατο δεκάδων Αμερικανών στρατιωτών.
Ωστόσο, όσον αφορά το κατά πόσο η Ρωσία βοηθά το Ιράν να στοχοποιεί αυτούς τους Αμερικανούς, ο Trump φαίνεται αξιοσημείωτα αδιάφορος.
Και αυτή έχει γίνει μια αρκετά γνώριμη στάση για εκείνον.
Το πιο πρόσφατο παράδειγμα προήλθε από την κατάθεση του Υπουργού Άμυνας Pete Hegseth ενώπιον επιτροπής της Γερουσίας την περασμένη εβδομάδα.
Όταν ρωτήθηκε αν η Κίνα και η Ρωσία βοηθούν το Ιράν, ο Hegseth απάντησε ότι υπάρχουν «τρόποι με τους οποίους και οι δύο αυτές χώρες διευκολύνουν ορισμένες από τις ενέργειες του Ιράν, ναι».
Δεν συμμετέχουν
Δύο ημέρες αργότερα, ο Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio απέφυγε να απαντήσει σε σχετική ερώτηση ενώ καθόταν απέναντι από τον Ρώσο Υπουργό Εξωτερικών Sergey Lavrov.
Στη συνέχεια, ο Trump δημοσίευσε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αντικρούοντας τον Hegseth.
Υποστήριξε ότι, «κατά την άποψή μου», η Κίνα και η Ρωσία «δεν συμμετέχουν» στον πόλεμο με το Ιράν, επειδή οι ηγέτες τους τον διαβεβαίωσαν ότι δεν πωλούν όπλα στην Τεχεράνη.
«Νομίζω ότι τους εμπιστεύομαι», δήλωσε αργότερα την ίδια ημέρα, προσθέτοντας: «Μπορεί να κάνουν κάποια πράγματα.
Αλλά μέχρι στιγμής, τουλάχιστον, δεν είναι κάτι σημαντικό.
Δεν πιστεύω ότι θα ήθελαν να με απογοητεύσουν» είπε ο Trump.
Δορυφορικές εικόνες
Ωστόσο, η Ρωσία δεν κατηγορείται μόνο ότι ενδέχεται να εξοπλίζει το Ιράν.
Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Volodymyr Zelensky έχει δηλώσει ότι η Μόσχα παρείχε στο Ιράν δορυφορικές εικόνες αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων.
Όταν ρωτήθηκε σχετικά τη Δευτέρα, ο Trump υποβάθμισε και πάλι τη σημασία του ζητήματος, λέγοντας ότι κάτι τέτοιο θα ήταν «χωρίς ουσιαστικό αντίκτυπο».
Πρόσθεσε όμως: «Θα δούμε αν είναι αλήθεια.
Θα ρωτήσω τον Vladimir Putin σχετικά».
Πληροφορίες για αμερικανικούς στόχους
Ωστόσο, δεν πρόκειται για μια νέα υπόθεση που μόλις τώρα θα μπορούσε να θέσει στον Putin.
Η πρώτη σχετική αποκάλυψη του CNN έγινε σχεδόν πέντε μήνες νωρίτερα, στις αρχές Μαρτίου, όταν ανέφερε ότι, σύμφωνα με πολλαπλές πηγές που γνώριζαν πληροφορίες των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, η Ρωσία παρείχε στο Ιράν πληροφορίες για αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους. (Από τότε, οι New York Times ανέφεραν ότι Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι πίστευαν επίσης πως η Μόσχα παρείχε στο Ιράν μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και εξαρτήματά τους, κάτι που το Κρεμλίνο αρνήθηκε).
Καμία ένδειξη, καμία σημασία
Ο Πρόεδρος αντιμετώπισε το δημοσίευμα του CNN τον Μάρτιο με τον ίδιο περίπου τρόπο που αντιμετωπίζει και τις σημερινές πληροφορίες.
Δήλωσε ότι «δεν είχε καμία σχετική ένδειξη», αλλά ότι η πορεία του πολέμου στις πρώτες του ημέρες έδειχνε πως το ζήτημα δεν είχε ιδιαίτερη σημασία.
«Ειλικρινά, είτε συνέβη είτε όχι, δεν έχει πραγματικά σημασία», πρόσθεσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Karoline Leavitt, υποστηρίζοντας ότι «ο Πρόεδρος Trump και οι Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών καταστρέφουν ολοκληρωτικά το τρομοκρατικό καθεστώς του Ιράν».
Η προειδοποίηση… Witkoff
Ένας από τους διαπραγματευτές του Trump για τον τερματισμό του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας, ο Steve Witkoff, δήλωσε ότι προειδοποίησε «με πολύ αυστηρό τρόπο» τη Ρωσία να μην παράσχει στο Ιράν πληροφορίες στόχευσης ή άλλη βοήθεια.
Ο ίδιος ο Trump, όμως, δεν προέβη ποτέ σε μια τόσο κατηγορηματική δημόσια δήλωση.
Και ακόμη και μετά τους πρόσθετους θανάτους Αμερικανών που αποδίδονται στο Ιράν αυτόν τον μήνα, το θέμα εξακολουθεί να μη φαίνεται να τον απασχολεί ιδιαίτερα.
Επίμονη άρνηση
Όλα αυτά θυμίζουν έντονα την πρώτη προεδρική θητεία του Trump, όταν υπήρχαν επίσης πληροφορίες που συνέδεαν τη Ρωσία με τη στοχοποίηση Αμερικανών στρατιωτών.
Τότε επρόκειτο για τις καταγγελίες ότι η Ρωσία ενδεχομένως είχε επικηρύξει Αμερικανούς στρατιώτες στο Αφγανιστάν.
Μέχρι τα μέσα του 2020, ο Trump αρνιόταν ότι είχε ενημερωθεί προφορικά για το θέμα.
Ωστόσο, το CNN και άλλα μέσα ανέφεραν ότι η πληροφορία περιλαμβανόταν στην ημερήσια ενημέρωσή του τον Φεβρουάριο του 2020 (την οποία δεν είναι γνωστό ότι διάβαζε πλήρως) και ότι ο Λευκός Οίκος είχε λάβει σχετικές πληροφορίες ήδη από τις αρχές του 2019.
Φάρσα
Ο Trump χαρακτήρισε την υπόθεση πιθανή «φάρσα» και «ψευδή είδηση» και, εβδομάδες μετά τη δημοσιοποίησή της, δήλωσε ότι επέλεξε να μην τη θέσει κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας του με τον Putin.
«Δεν το συζήτησα ποτέ με τον Putin», είχε δηλώσει τότε στο πρακτορείο Axios.
«Θα μπορούσα να το κάνω, δεν έχω κανένα πρόβλημα».
Η κυβέρνηση Trump τόνιζε ότι οι πληροφορίες δεν ήταν οριστικές, ενώ η κυβέρνηση Biden δήλωσε το 2021 ότι η CIA είχε μόνο «χαμηλή έως μέτρια εμπιστοσύνη» στην αξιοπιστία τους.
Αυτό, όμως, εξακολουθεί να αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να ήταν αληθείς.
Και δεδομένου ότι το θέμα αφορά τη ζωή Αμερικανών στρατιωτών, θα περίμενε κανείς ότι θα αποτελούσε αντικείμενο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για έναν Πρόεδρο.
Η … «κόκκινη γραμμή»
Ο Trump, ωστόσο, έκανε αυτό που συχνά κάνει: προχώρησε σε μια εμφανή ηθική εξίσωση των ενεργειών της Ρωσίας με εκείνες των Ηνωμένων Πολιτειών.
Κατά την πρώτη του θητεία, παρομοίασε το ενδεχόμενο η Ρωσία να είχε επικηρύξει Αμερικανούς στρατιώτες με την υποστήριξη που παρείχαν οι ΗΠΑ στις αντικομμουνιστικές δυνάμεις που πολεμούσαν τους Σοβιετικούς στο Αφγανιστάν τη δεκαετία του 1980.
Και τον περασμένο Μάρτιο δήλωσε ότι η Ρωσία «θα έλεγε ότι εμείς κάνουμε το ίδιο εναντίον τους, έτσι δεν είναι;»
Το πρόβλημα με αυτή τη στάση δεν είναι μόνο ότι τοποθετεί τις Ηνωμένες Πολιτείες στο ίδιο ηθικό επίπεδο με τη Ρωσία, αναφέρουν Αμερικάνοι αναλυτές.
Είναι επίσης ότι στέλνει το μήνυμα προς τη Ρωσία πως το να βοηθά το Ιράν να στοχοποιεί Αμερικανούς στρατιώτες - εφόσον πράγματι συμβαίνει - δεν αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για τον Trump.
Γιατί κρύβει τους νεκρούς το Πεντάγωνο
Όταν οι New York Times αποκάλυψαν για πρώτη φορά την περασμένη εβδομάδα ότι τέσσερις πρόσφατοι θάνατοι Αμερικανών στρατιωτών στον πόλεμο με το Ιράν είχαν ξαφνικά εξαφανιστεί από τον ιστότοπο του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ που καταγράφει τις στρατιωτικές απώλειες, το Πεντάγωνο επέμενε ότι επρόκειτο απλώς για μια «προσωρινή διακοπή στη λειτουργία των δεδομένων».
Ωστόσο, έχει γίνει ολοένα και πιο σαφές ότι αυτή δεν ήταν όλη η αλήθεια.
Και πρόκειται απλώς για το πιο πρόσφατο επεισόδιο στον χαοτικό και συχνά αναίσθητο τρόπο με τον οποίο ο Πρόεδρος Donald Trump διαχειρίζεται τους θανάτους στρατιωτικών.
Καταγραφή με … 3 τρόπους
Οι θάνατοι όχι μόνο έχουν πλέον επαναταξινομηθεί με έναν τρόπο πιο βολικό και πολιτικά συμφέροντα για την κυβέρνηση - καθώς έτσι ο συνολικός αριθμός των νεκρών από τον πόλεμο του Trump με το Ιράν εμφανίζεται μικρότερος και ενισχύονται οι ισχυρισμοί του σχετικά με τις προεδρικές πολεμικές εξουσίες του - αλλά αποκαλύπτεται επίσης ότι μέσα στην τελευταία μόλις εβδομάδα οι ίδιοι θάνατοι έχουν καταγραφεί με τρεις διαφορετικούς τρόπους στον ιστότοπο του Πενταγώνου.
Οι επαναταξινομημένοι θάνατοι
Οι τέσσερις θάνατοι επανεμφανίστηκαν στο σύστημα Defense Casualty Analysis System του Πενταγώνου το Σαββατοκύριακο.
Ωστόσο, αντί να επανενταχθούν στην επιχείρηση Operation Epic Fury (την αποστολή που αφορά τον πόλεμο με το Ιράν), όπως θα περίμενε κανείς αν επρόκειτο πράγματι για τεχνικό σφάλμα, καταχωρήθηκαν σε μια εντελώς νέα κατηγορία του ιστότοπου: την ευρέως διατυπωμένη «Overseas Operations» («Επιχειρήσεις στο Εξωτερικό»).
Το Πεντάγωνο κατέγραψε επίσης περισσότερους από 140 επιπλέον τραυματισμένους στρατιωτικούς στο σύστημα κατά τη διάρκεια αυτής της ενημέρωσης.
Η νέα αυτή κατηγορία περιγράφεται ως καταγραφή «απωλειών από τις 7 Ιουλίου 2026 και μετά», ημερομηνία κατά την οποία η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ξεκίνησε μια νέα σύγκρουση με το Ιράν.
Η Operation Inherent Resolve
Και δεν είναι η μοναδική φορά που ο ιστότοπος του Πενταγώνου άλλαξε την ταξινόμηση αυτών των θανάτων.
Σε δελτίο Τύπου που δημοσιεύθηκε στις αρχές της περασμένης εβδομάδας, το Πεντάγωνο ανακοίνωσε τον θάνατο δύο από τους τέσσερις στρατιώτες, αναφέροντας ότι «υποστήριζαν την Operation Inherent Resolve».
Η Operation Inherent Resolve είναι η αποστολή που ξεκίνησε το 2014 με στόχο την ήττα του ISIS στο Ιράκ και τη Συρία.
Ωστόσο, οι στρατιωτικοί αυτοί σκοτώθηκαν σε ιρανικές επιθέσεις.
Λίγο αργότερα, η διατύπωση άλλαξε ώστε να αναφέρεται ότι οι πεσόντες στρατιώτες «υποστήριζαν επιχειρήσεις στο εξωτερικό στην Ιορδανία».
Γιατί οι αλλαγές εξυπηρετούν τον Trump
Με άλλα λόγια, οι συγκεκριμένοι στρατιωτικοί έχουν πλέον συνδεθεί στον ιστότοπο του Πενταγώνου με τρεις διαφορετικές επιχειρήσεις — δύο από τις οποίες, αξίζει να τονιστεί, επιτρέπουν στην κυβέρνηση να υποστηρίζει ότι οι απώλειες δεν ανήκουν στην Operation Epic Fury.
Αν και δεν είναι απολύτως σαφές γιατί έγινε αυτή η αλλαγή, είναι σαφές ότι εξυπηρετεί πολιτικά και νομικά την κυβέρνηση με δύο τρόπους.
Πρώτον, θα μπορούσε να επιτρέψει στον Trump να ισχυριστεί ότι υπήρξαν λιγότεροι Αμερικανοί νεκροί στον πόλεμο με το Ιράν.
Την περασμένη εβδομάδα ο Trump συνέχισε να αναφέρεται σε 18 νεκρούς — αριθμό που περιλαμβάνει και τους τέσσερις πιο πρόσφατους — αντί για 14.
Ταυτόχρονα, έχει καταστήσει απολύτως σαφές ότι τον απασχολεί ιδιαίτερα η πολιτική διάσταση των στρατιωτικών απωλειών και του συνολικού αριθμού των νεκρών.
Άλλωστε, στο παρελθόν επέκρινε επανειλημμένα τον τότε Πρόεδρο Joe Biden για τους 13 Αμερικανούς που σκοτώθηκαν κατά τη χαοτική αποχώρηση από το Αφγανιστάν.
O δεύτερος λόγος
Ο δεύτερος λόγος που η αλλαγή αυτή εξυπηρετεί την κυβέρνηση είναι ότι ενισχύει τον νομικό ισχυρισμό του Trump πως διαθέτει την εξουσία να συνεχίσει τον πόλεμο χωρίς την απαιτούμενη έγκριση του Κογκρέσου.
Ο War Powers Act επιτρέπει στους Προέδρους να διεξάγουν στρατιωτικές επιχειρήσεις χωρίς εξουσιοδότηση του Κογκρέσου για διάστημα 60 έως 90 ημερών.
Προκειμένου να παρακάμψει αυτόν τον περιορισμό, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η πρώτη σύγκρουση έληξε με την εκεχειρία που ξεκίνησε τον Απρίλιο και ότι μια νέα σύγκρουση άρχισε στις 7 Ιουλίου. (Ακόμη και ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί έχουν εκφράσει αμφιβολίες για αυτή τη νομική ερμηνεία).
Για το συγκεκριμένο επιχείρημα είναι προβληματικό να εμφανίζονται οι τέσσερις τελευταίοι θάνατοι ως μέρος της Operation Epic Fury, αφού, σύμφωνα με την κυβέρνηση, η επιχείρηση αυτή έχει ήδη ολοκληρωθεί. Έτσι, η κυβέρνηση φρόντισε να υποδηλώσει ότι οι συγκεκριμένοι στρατιώτες ανήκαν σε άλλη επιχείρηση, είτε αυτή ήταν η Operation Inherent Resolve είτε οι «Overseas Operations».
Η πολιτικοποίηση των στρατιωτικών απωλειών
Ωστόσο, είναι δύσκολο να ερμηνεύσει κανείς αυτή την εξέλιξη ως κάτι διαφορετικό από ένα είδος «λογιστικής διαχείρισης» των θανάτων στρατιωτών.
Οι τέσσερις αυτοί στρατιώτες, στην ουσία, σκοτώθηκαν στον ίδιο πόλεμο στον οποίο έχασαν τη ζωή τους και οι πρώτοι 14.
Μεσολάβησε απλώς μια τρίμηνη παύση των εχθροπραξιών, κατά την οποία η κυβέρνηση και η ηγεσία του Ιράν προσπαθούσαν να διατηρήσουν δύο εύθραυστες συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο προβληματική αν ληφθεί υπόψη η αρχική, έντονα απορριπτική αντίδραση του Πενταγώνου, το οποίο υποστήριξε ότι η εξαφάνιση των στοιχείων των νεκρών στρατιωτών οφειλόταν απλώς σε «προσωρινή διακοπή δεδομένων».
Σκόπιμη η αλλαγή
Οι New York Times είχαν επικαλεστεί ανώνυμους στρατιωτικούς αξιωματούχους που ανέφεραν ότι η αλλαγή ήταν σκόπιμη, αν και εκείνη τη στιγμή δεν ήταν ακόμη σαφές με ποιον τρόπο το Πεντάγωνο σκόπευε να επαναταξινομήσει τους θανάτους.
Πρόκειται για έναν εξαιρετικά προβληματικό τρόπο διαχείρισης ενός τόσο σοβαρού και ευαίσθητου ζητήματος όσο είναι οι θάνατοι στρατιωτικών.
Αυτά είναι ζητήματα που θα περίμενε κανείς να αντιμετωπίζονται σωστά από την πρώτη στιγμή.
Ωστόσο, αυτή η στάση είναι σε μεγάλο βαθμό χαρακτηριστική του Trump και της κυβέρνησής του.
Ο Trump δυσκολεύεται εδώ και χρόνια να μιλήσει με ενσυναίσθηση για νεκρούς και τραυματισμένους στρατιωτικούς.
Αυτό έχει φανεί σε πολλές περιπτώσεις: από τη στάση του απέναντι στον εκλιπόντα γερουσιαστή John McCain, μέχρι τους χαρακτηρισμούς «κορόιδα» («suckers») και «χαμένοι» («losers»), την υποβάθμιση των τραυματικών εγκεφαλικών κακώσεων, αλλά και ατυχείς δηλώσεις σχετικά με τα παράσημα για τραυματισμένους στρατιώτες και για στρατιώτες του ΝΑΤΟ που υπηρέτησαν στο Αφγανιστάν.
Δύσκολη η διαχείριση
Ο πόλεμος με το Ιράν τού έχει δώσει περισσότερες αφορμές να αναφερθεί στο θέμα, και είναι εμφανές ότι εξακολουθεί να δυσκολεύεται να το διαχειριστεί.
Τόσο ο ίδιος όσο και ο Υπουργός Άμυνας Pete Hegseth έκαναν αμήχανες δηλώσεις μετά τους πρώτους θανάτους στρατιωτών τον Μάρτιο.
Παράλληλα, ο Trump έχει αρχίσει να συγκρίνει τον μέχρι σήμερα χαμηλότερο αριθμό νεκρών με εκείνον άλλων πρόσφατων πολέμων, ενώ έχει ισχυριστεί ακόμη ότι οι πεσόντες στρατιώτες και όλες οι οικογένειές τους υποστήριζαν την πολεμική του πολιτική απέναντι στο Ιράν — παρά το γεγονός ότι τουλάχιστον ένα μέλος οικογένειας έχει δηλώσει δημόσια το αντίθετο.
Ωστόσο, για τον Trump ελάχιστα πράγματα θεωρούνται πραγματικά ιερά.
Έτσι, όπως συμβαίνει με τόσα άλλα ζητήματα, και οι θάνατοι στρατιωτών μετατρέπονται γρήγορα σε αντικείμενο πολιτικού υπολογισμού και επικοινωνιακής διαχείρισης.
Ιράν: Τουλάχιστον 100 με 200 οι νεκροί Αμερικάνοι σε 13 ημέρες
Οι αποκαλύψεις των τελευταίων μηνών συνθέτουν μια εικόνα που προκαλεί σοβαρά ερωτήματα όχι μόνο για τη στρατηγική που υιοθετήθηκε, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο ο Λευκός Οίκος αντιμετωπίζει το πιο ευαίσθητο πολιτικό κόστος ενός πολέμου: τους νεκρούς Αμερικανούς στρατιώτες.
Από την επίμονη άρνηση του να αναγνωρίσει τις καταγγελίες περί ρωσικής βοήθειας προς το Ιράν, μέχρι τις συνεχείς αλλαγές στην επίσημη καταγραφή των στρατιωτικών απωλειών, η κυβέρνηση Trump κατηγορείται ότι διαμορφώνει τα δεδομένα έτσι ώστε να υπηρετούν το πολιτικό αφήγημα του Προέδρου και να ενισχύουν τη νομική βάση της συνέχισης των επιχειρήσεων χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.
Για τους επικριτές του Trump, η υπόθεση δεν αφορά μόνο τη διαχείριση ενός πολέμου, αλλά τη μετατροπή της ίδιας της θυσίας των Αμερικανών στρατιωτών σε… εργαλείο πολιτικής επικοινωνίας.
Αδιαφορία
Όταν ο Πρόεδρος Donald Trump ξεκίνησε τον πόλεμο με το Ιράν, ένας από τους βασικούς του στόχους ήταν να σταματήσει την Τεχεράνη από το να χρηματοδοτεί ομάδες-πληρεξουσίους (proxy groups) στη Μέση Ανατολή.
Όπως είχε επισημάνει, οι ομάδες αυτές ήταν υπεύθυνες για τον τραυματισμό και τον θάνατο δεκάδων Αμερικανών στρατιωτών.
Ωστόσο, όσον αφορά το κατά πόσο η Ρωσία βοηθά το Ιράν να στοχοποιεί αυτούς τους Αμερικανούς, ο Trump φαίνεται αξιοσημείωτα αδιάφορος.
Και αυτή έχει γίνει μια αρκετά γνώριμη στάση για εκείνον.
Το πιο πρόσφατο παράδειγμα προήλθε από την κατάθεση του Υπουργού Άμυνας Pete Hegseth ενώπιον επιτροπής της Γερουσίας την περασμένη εβδομάδα.
Όταν ρωτήθηκε αν η Κίνα και η Ρωσία βοηθούν το Ιράν, ο Hegseth απάντησε ότι υπάρχουν «τρόποι με τους οποίους και οι δύο αυτές χώρες διευκολύνουν ορισμένες από τις ενέργειες του Ιράν, ναι».
Δεν συμμετέχουν
Δύο ημέρες αργότερα, ο Υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio απέφυγε να απαντήσει σε σχετική ερώτηση ενώ καθόταν απέναντι από τον Ρώσο Υπουργό Εξωτερικών Sergey Lavrov.
Στη συνέχεια, ο Trump δημοσίευσε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αντικρούοντας τον Hegseth.
Υποστήριξε ότι, «κατά την άποψή μου», η Κίνα και η Ρωσία «δεν συμμετέχουν» στον πόλεμο με το Ιράν, επειδή οι ηγέτες τους τον διαβεβαίωσαν ότι δεν πωλούν όπλα στην Τεχεράνη.
«Νομίζω ότι τους εμπιστεύομαι», δήλωσε αργότερα την ίδια ημέρα, προσθέτοντας: «Μπορεί να κάνουν κάποια πράγματα.
Αλλά μέχρι στιγμής, τουλάχιστον, δεν είναι κάτι σημαντικό.
Δεν πιστεύω ότι θα ήθελαν να με απογοητεύσουν» είπε ο Trump.
Δορυφορικές εικόνες
Ωστόσο, η Ρωσία δεν κατηγορείται μόνο ότι ενδέχεται να εξοπλίζει το Ιράν.
Ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Volodymyr Zelensky έχει δηλώσει ότι η Μόσχα παρείχε στο Ιράν δορυφορικές εικόνες αμερικανικών στρατιωτικών βάσεων.
Όταν ρωτήθηκε σχετικά τη Δευτέρα, ο Trump υποβάθμισε και πάλι τη σημασία του ζητήματος, λέγοντας ότι κάτι τέτοιο θα ήταν «χωρίς ουσιαστικό αντίκτυπο».
Πρόσθεσε όμως: «Θα δούμε αν είναι αλήθεια.
Θα ρωτήσω τον Vladimir Putin σχετικά».
Πληροφορίες για αμερικανικούς στόχους
Ωστόσο, δεν πρόκειται για μια νέα υπόθεση που μόλις τώρα θα μπορούσε να θέσει στον Putin.
Η πρώτη σχετική αποκάλυψη του CNN έγινε σχεδόν πέντε μήνες νωρίτερα, στις αρχές Μαρτίου, όταν ανέφερε ότι, σύμφωνα με πολλαπλές πηγές που γνώριζαν πληροφορίες των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών, η Ρωσία παρείχε στο Ιράν πληροφορίες για αμερικανικούς στρατιωτικούς στόχους. (Από τότε, οι New York Times ανέφεραν ότι Αμερικανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι πίστευαν επίσης πως η Μόσχα παρείχε στο Ιράν μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) και εξαρτήματά τους, κάτι που το Κρεμλίνο αρνήθηκε).
Καμία ένδειξη, καμία σημασία
Ο Πρόεδρος αντιμετώπισε το δημοσίευμα του CNN τον Μάρτιο με τον ίδιο περίπου τρόπο που αντιμετωπίζει και τις σημερινές πληροφορίες.
Δήλωσε ότι «δεν είχε καμία σχετική ένδειξη», αλλά ότι η πορεία του πολέμου στις πρώτες του ημέρες έδειχνε πως το ζήτημα δεν είχε ιδιαίτερη σημασία.
«Ειλικρινά, είτε συνέβη είτε όχι, δεν έχει πραγματικά σημασία», πρόσθεσε η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Karoline Leavitt, υποστηρίζοντας ότι «ο Πρόεδρος Trump και οι Ένοπλες Δυνάμεις των Ηνωμένων Πολιτειών καταστρέφουν ολοκληρωτικά το τρομοκρατικό καθεστώς του Ιράν».
Η προειδοποίηση… Witkoff
Ένας από τους διαπραγματευτές του Trump για τον τερματισμό του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας, ο Steve Witkoff, δήλωσε ότι προειδοποίησε «με πολύ αυστηρό τρόπο» τη Ρωσία να μην παράσχει στο Ιράν πληροφορίες στόχευσης ή άλλη βοήθεια.
Ο ίδιος ο Trump, όμως, δεν προέβη ποτέ σε μια τόσο κατηγορηματική δημόσια δήλωση.
Και ακόμη και μετά τους πρόσθετους θανάτους Αμερικανών που αποδίδονται στο Ιράν αυτόν τον μήνα, το θέμα εξακολουθεί να μη φαίνεται να τον απασχολεί ιδιαίτερα.
Επίμονη άρνηση
Όλα αυτά θυμίζουν έντονα την πρώτη προεδρική θητεία του Trump, όταν υπήρχαν επίσης πληροφορίες που συνέδεαν τη Ρωσία με τη στοχοποίηση Αμερικανών στρατιωτών.
Τότε επρόκειτο για τις καταγγελίες ότι η Ρωσία ενδεχομένως είχε επικηρύξει Αμερικανούς στρατιώτες στο Αφγανιστάν.
Μέχρι τα μέσα του 2020, ο Trump αρνιόταν ότι είχε ενημερωθεί προφορικά για το θέμα.
Ωστόσο, το CNN και άλλα μέσα ανέφεραν ότι η πληροφορία περιλαμβανόταν στην ημερήσια ενημέρωσή του τον Φεβρουάριο του 2020 (την οποία δεν είναι γνωστό ότι διάβαζε πλήρως) και ότι ο Λευκός Οίκος είχε λάβει σχετικές πληροφορίες ήδη από τις αρχές του 2019.
Φάρσα
Ο Trump χαρακτήρισε την υπόθεση πιθανή «φάρσα» και «ψευδή είδηση» και, εβδομάδες μετά τη δημοσιοποίησή της, δήλωσε ότι επέλεξε να μην τη θέσει κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας του με τον Putin.
«Δεν το συζήτησα ποτέ με τον Putin», είχε δηλώσει τότε στο πρακτορείο Axios.
«Θα μπορούσα να το κάνω, δεν έχω κανένα πρόβλημα».
Η κυβέρνηση Trump τόνιζε ότι οι πληροφορίες δεν ήταν οριστικές, ενώ η κυβέρνηση Biden δήλωσε το 2021 ότι η CIA είχε μόνο «χαμηλή έως μέτρια εμπιστοσύνη» στην αξιοπιστία τους.
Αυτό, όμως, εξακολουθεί να αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να ήταν αληθείς.
Και δεδομένου ότι το θέμα αφορά τη ζωή Αμερικανών στρατιωτών, θα περίμενε κανείς ότι θα αποτελούσε αντικείμενο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για έναν Πρόεδρο.
Η … «κόκκινη γραμμή»
Ο Trump, ωστόσο, έκανε αυτό που συχνά κάνει: προχώρησε σε μια εμφανή ηθική εξίσωση των ενεργειών της Ρωσίας με εκείνες των Ηνωμένων Πολιτειών.
Κατά την πρώτη του θητεία, παρομοίασε το ενδεχόμενο η Ρωσία να είχε επικηρύξει Αμερικανούς στρατιώτες με την υποστήριξη που παρείχαν οι ΗΠΑ στις αντικομμουνιστικές δυνάμεις που πολεμούσαν τους Σοβιετικούς στο Αφγανιστάν τη δεκαετία του 1980.
Και τον περασμένο Μάρτιο δήλωσε ότι η Ρωσία «θα έλεγε ότι εμείς κάνουμε το ίδιο εναντίον τους, έτσι δεν είναι;»
Το πρόβλημα με αυτή τη στάση δεν είναι μόνο ότι τοποθετεί τις Ηνωμένες Πολιτείες στο ίδιο ηθικό επίπεδο με τη Ρωσία, αναφέρουν Αμερικάνοι αναλυτές.
Είναι επίσης ότι στέλνει το μήνυμα προς τη Ρωσία πως το να βοηθά το Ιράν να στοχοποιεί Αμερικανούς στρατιώτες - εφόσον πράγματι συμβαίνει - δεν αποτελεί «κόκκινη γραμμή» για τον Trump.
Γιατί κρύβει τους νεκρούς το Πεντάγωνο
Όταν οι New York Times αποκάλυψαν για πρώτη φορά την περασμένη εβδομάδα ότι τέσσερις πρόσφατοι θάνατοι Αμερικανών στρατιωτών στον πόλεμο με το Ιράν είχαν ξαφνικά εξαφανιστεί από τον ιστότοπο του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ που καταγράφει τις στρατιωτικές απώλειες, το Πεντάγωνο επέμενε ότι επρόκειτο απλώς για μια «προσωρινή διακοπή στη λειτουργία των δεδομένων».
Ωστόσο, έχει γίνει ολοένα και πιο σαφές ότι αυτή δεν ήταν όλη η αλήθεια.
Και πρόκειται απλώς για το πιο πρόσφατο επεισόδιο στον χαοτικό και συχνά αναίσθητο τρόπο με τον οποίο ο Πρόεδρος Donald Trump διαχειρίζεται τους θανάτους στρατιωτικών.
Καταγραφή με … 3 τρόπους
Οι θάνατοι όχι μόνο έχουν πλέον επαναταξινομηθεί με έναν τρόπο πιο βολικό και πολιτικά συμφέροντα για την κυβέρνηση - καθώς έτσι ο συνολικός αριθμός των νεκρών από τον πόλεμο του Trump με το Ιράν εμφανίζεται μικρότερος και ενισχύονται οι ισχυρισμοί του σχετικά με τις προεδρικές πολεμικές εξουσίες του - αλλά αποκαλύπτεται επίσης ότι μέσα στην τελευταία μόλις εβδομάδα οι ίδιοι θάνατοι έχουν καταγραφεί με τρεις διαφορετικούς τρόπους στον ιστότοπο του Πενταγώνου.
Οι επαναταξινομημένοι θάνατοι
Οι τέσσερις θάνατοι επανεμφανίστηκαν στο σύστημα Defense Casualty Analysis System του Πενταγώνου το Σαββατοκύριακο.
Ωστόσο, αντί να επανενταχθούν στην επιχείρηση Operation Epic Fury (την αποστολή που αφορά τον πόλεμο με το Ιράν), όπως θα περίμενε κανείς αν επρόκειτο πράγματι για τεχνικό σφάλμα, καταχωρήθηκαν σε μια εντελώς νέα κατηγορία του ιστότοπου: την ευρέως διατυπωμένη «Overseas Operations» («Επιχειρήσεις στο Εξωτερικό»).
Το Πεντάγωνο κατέγραψε επίσης περισσότερους από 140 επιπλέον τραυματισμένους στρατιωτικούς στο σύστημα κατά τη διάρκεια αυτής της ενημέρωσης.
Η νέα αυτή κατηγορία περιγράφεται ως καταγραφή «απωλειών από τις 7 Ιουλίου 2026 και μετά», ημερομηνία κατά την οποία η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ξεκίνησε μια νέα σύγκρουση με το Ιράν.
Η Operation Inherent Resolve
Και δεν είναι η μοναδική φορά που ο ιστότοπος του Πενταγώνου άλλαξε την ταξινόμηση αυτών των θανάτων.
Σε δελτίο Τύπου που δημοσιεύθηκε στις αρχές της περασμένης εβδομάδας, το Πεντάγωνο ανακοίνωσε τον θάνατο δύο από τους τέσσερις στρατιώτες, αναφέροντας ότι «υποστήριζαν την Operation Inherent Resolve».
Η Operation Inherent Resolve είναι η αποστολή που ξεκίνησε το 2014 με στόχο την ήττα του ISIS στο Ιράκ και τη Συρία.
Ωστόσο, οι στρατιωτικοί αυτοί σκοτώθηκαν σε ιρανικές επιθέσεις.
Λίγο αργότερα, η διατύπωση άλλαξε ώστε να αναφέρεται ότι οι πεσόντες στρατιώτες «υποστήριζαν επιχειρήσεις στο εξωτερικό στην Ιορδανία».
Γιατί οι αλλαγές εξυπηρετούν τον Trump
Με άλλα λόγια, οι συγκεκριμένοι στρατιωτικοί έχουν πλέον συνδεθεί στον ιστότοπο του Πενταγώνου με τρεις διαφορετικές επιχειρήσεις — δύο από τις οποίες, αξίζει να τονιστεί, επιτρέπουν στην κυβέρνηση να υποστηρίζει ότι οι απώλειες δεν ανήκουν στην Operation Epic Fury.
Αν και δεν είναι απολύτως σαφές γιατί έγινε αυτή η αλλαγή, είναι σαφές ότι εξυπηρετεί πολιτικά και νομικά την κυβέρνηση με δύο τρόπους.
Πρώτον, θα μπορούσε να επιτρέψει στον Trump να ισχυριστεί ότι υπήρξαν λιγότεροι Αμερικανοί νεκροί στον πόλεμο με το Ιράν.
Την περασμένη εβδομάδα ο Trump συνέχισε να αναφέρεται σε 18 νεκρούς — αριθμό που περιλαμβάνει και τους τέσσερις πιο πρόσφατους — αντί για 14.
Ταυτόχρονα, έχει καταστήσει απολύτως σαφές ότι τον απασχολεί ιδιαίτερα η πολιτική διάσταση των στρατιωτικών απωλειών και του συνολικού αριθμού των νεκρών.
Άλλωστε, στο παρελθόν επέκρινε επανειλημμένα τον τότε Πρόεδρο Joe Biden για τους 13 Αμερικανούς που σκοτώθηκαν κατά τη χαοτική αποχώρηση από το Αφγανιστάν.
O δεύτερος λόγος
Ο δεύτερος λόγος που η αλλαγή αυτή εξυπηρετεί την κυβέρνηση είναι ότι ενισχύει τον νομικό ισχυρισμό του Trump πως διαθέτει την εξουσία να συνεχίσει τον πόλεμο χωρίς την απαιτούμενη έγκριση του Κογκρέσου.
Ο War Powers Act επιτρέπει στους Προέδρους να διεξάγουν στρατιωτικές επιχειρήσεις χωρίς εξουσιοδότηση του Κογκρέσου για διάστημα 60 έως 90 ημερών.
Προκειμένου να παρακάμψει αυτόν τον περιορισμό, η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η πρώτη σύγκρουση έληξε με την εκεχειρία που ξεκίνησε τον Απρίλιο και ότι μια νέα σύγκρουση άρχισε στις 7 Ιουλίου. (Ακόμη και ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί έχουν εκφράσει αμφιβολίες για αυτή τη νομική ερμηνεία).
Για το συγκεκριμένο επιχείρημα είναι προβληματικό να εμφανίζονται οι τέσσερις τελευταίοι θάνατοι ως μέρος της Operation Epic Fury, αφού, σύμφωνα με την κυβέρνηση, η επιχείρηση αυτή έχει ήδη ολοκληρωθεί. Έτσι, η κυβέρνηση φρόντισε να υποδηλώσει ότι οι συγκεκριμένοι στρατιώτες ανήκαν σε άλλη επιχείρηση, είτε αυτή ήταν η Operation Inherent Resolve είτε οι «Overseas Operations».
Η πολιτικοποίηση των στρατιωτικών απωλειών
Ωστόσο, είναι δύσκολο να ερμηνεύσει κανείς αυτή την εξέλιξη ως κάτι διαφορετικό από ένα είδος «λογιστικής διαχείρισης» των θανάτων στρατιωτών.
Οι τέσσερις αυτοί στρατιώτες, στην ουσία, σκοτώθηκαν στον ίδιο πόλεμο στον οποίο έχασαν τη ζωή τους και οι πρώτοι 14.
Μεσολάβησε απλώς μια τρίμηνη παύση των εχθροπραξιών, κατά την οποία η κυβέρνηση και η ηγεσία του Ιράν προσπαθούσαν να διατηρήσουν δύο εύθραυστες συμφωνίες κατάπαυσης του πυρός.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο προβληματική αν ληφθεί υπόψη η αρχική, έντονα απορριπτική αντίδραση του Πενταγώνου, το οποίο υποστήριξε ότι η εξαφάνιση των στοιχείων των νεκρών στρατιωτών οφειλόταν απλώς σε «προσωρινή διακοπή δεδομένων».
Σκόπιμη η αλλαγή
Οι New York Times είχαν επικαλεστεί ανώνυμους στρατιωτικούς αξιωματούχους που ανέφεραν ότι η αλλαγή ήταν σκόπιμη, αν και εκείνη τη στιγμή δεν ήταν ακόμη σαφές με ποιον τρόπο το Πεντάγωνο σκόπευε να επαναταξινομήσει τους θανάτους.
Πρόκειται για έναν εξαιρετικά προβληματικό τρόπο διαχείρισης ενός τόσο σοβαρού και ευαίσθητου ζητήματος όσο είναι οι θάνατοι στρατιωτικών.
Αυτά είναι ζητήματα που θα περίμενε κανείς να αντιμετωπίζονται σωστά από την πρώτη στιγμή.
Ωστόσο, αυτή η στάση είναι σε μεγάλο βαθμό χαρακτηριστική του Trump και της κυβέρνησής του.
Ο Trump δυσκολεύεται εδώ και χρόνια να μιλήσει με ενσυναίσθηση για νεκρούς και τραυματισμένους στρατιωτικούς.
Αυτό έχει φανεί σε πολλές περιπτώσεις: από τη στάση του απέναντι στον εκλιπόντα γερουσιαστή John McCain, μέχρι τους χαρακτηρισμούς «κορόιδα» («suckers») και «χαμένοι» («losers»), την υποβάθμιση των τραυματικών εγκεφαλικών κακώσεων, αλλά και ατυχείς δηλώσεις σχετικά με τα παράσημα για τραυματισμένους στρατιώτες και για στρατιώτες του ΝΑΤΟ που υπηρέτησαν στο Αφγανιστάν.
Δύσκολη η διαχείριση
Ο πόλεμος με το Ιράν τού έχει δώσει περισσότερες αφορμές να αναφερθεί στο θέμα, και είναι εμφανές ότι εξακολουθεί να δυσκολεύεται να το διαχειριστεί.
Τόσο ο ίδιος όσο και ο Υπουργός Άμυνας Pete Hegseth έκαναν αμήχανες δηλώσεις μετά τους πρώτους θανάτους στρατιωτών τον Μάρτιο.
Παράλληλα, ο Trump έχει αρχίσει να συγκρίνει τον μέχρι σήμερα χαμηλότερο αριθμό νεκρών με εκείνον άλλων πρόσφατων πολέμων, ενώ έχει ισχυριστεί ακόμη ότι οι πεσόντες στρατιώτες και όλες οι οικογένειές τους υποστήριζαν την πολεμική του πολιτική απέναντι στο Ιράν — παρά το γεγονός ότι τουλάχιστον ένα μέλος οικογένειας έχει δηλώσει δημόσια το αντίθετο.
Ωστόσο, για τον Trump ελάχιστα πράγματα θεωρούνται πραγματικά ιερά.
Έτσι, όπως συμβαίνει με τόσα άλλα ζητήματα, και οι θάνατοι στρατιωτών μετατρέπονται γρήγορα σε αντικείμενο πολιτικού υπολογισμού και επικοινωνιακής διαχείρισης.
Ιράν: Τουλάχιστον 100 με 200 οι νεκροί Αμερικάνοι σε 13 ημέρες
Ο Behnam Saeedi, γραμματέας της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας του Κοινοβουλίου του Ιράν, δήλωσε ότι οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 100 έως 200 Αμερικανούς νεκρούς στον πόλεμο των 13 ημερών.
Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Tasnim, ο Behnam Saeedi, αναφερόμενος στις συγκρούσεις και την ανταλλαγή πυρών μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ, σε σύγκριση με προηγούμενους πολέμους, ηττήθηκαν και υποχώρησαν ταχύτερα στον πρόσφατο πόλεμο των 13 ημερών (από τις 8 Ιουλίου και μετά την παραβίαση της συμφωνίας από τις ΗΠΑ), καθώς κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι δεν μπορούσαν να επιτύχουν τους επιδιωκόμενους στόχους τους μέσω στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ο Behnam Saeedi ανέφερε επίσης ότι οι Ιρανοί μαχητές είχαν μεγάλη επιτυχία στην εξουδετέρωση των αμερικανικών συστημάτων ραντάρ και ηλεκτρονικών σημάτων.
Όλοι οι στόχοι που περιλαμβάνονταν στη λίστα στόχων των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων δέχθηκαν επιθέσεις, ενώ χτυπήθηκαν και τα αμερικανικά συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας.
Ο Saeedi πρόσθεσε ότι, παρά τις προσπάθειες των ΗΠΑ να αποκρύψουν ή να λογοκρίνουν τις πληροφορίες, το μέγεθος των ζημιών αποκαλύφθηκε σταδιακά και ακόμη και ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι ασφαλείας το παραδέχθηκαν.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που παρέθεσε, οι ΗΠΑ είχαν μεταξύ 100 και 200 νεκρών κατά τη διάρκεια των 13 ημερών, ενώ ο μεγάλος αριθμός τραυματιών καθιστά τις απώλειες αυτές πρωτοφανείς.
Σχόλια αναγνωστών